Ervaringsdeskundige in de GGZ Petra.

Ervaringsdeskundige in de GGZ

Petra is 35 jaar en heeft autisme. Die diagnose kreeg ze pas laat: toen ze 30 was. Dat gebeurt vaker bij vrouwen. Autisme wordt namelijk minder vaak vastgesteld bij vrouwen dan bij mannen, omdat ze de moeite die ze hebben met sociale situaties beter kunnen verbloemen. Petra houdt zich ook goed staande en is nu bezig met haar omscholing van boekhouder naar ervaringsdeskundige in de GGz. In dit blog haar ervaringen tot nu toe.

In mei ben ik begonnen met een opleiding tot ervaringsdeskundige binnen de GGZ. Dit jaar staat in het teken van mijn eigen herstel en het verbeteren van mijn competenties. Sinds ik mij ben gaan verdiepen in ervaringsdeskundigheid is mijn visie op psychische bijzonderheden enorm veranderd. Ik richt mijn aandacht nu vooral op mijn talenten en sta zo positief mogelijk in het leven. In het contact met anderen kijk ik naar de mens en niet naar welke diagnose iemand heeft. Is het niet juist mooi als we van elkaars verschillen kunnen leren, zonder te oordelen?

Persoonlijke diagnose

Mijn missie is anderen inspireren, helpen en hoop geven. Er zijn genoeg mogelijkheden om met je kwetsbaarheid om te leren gaan. Door mijn diagnose autisme weet ik wat mijn kwaliteiten, verbeterpunten en valkuilen zijn. Dit zijn overigens geen vaststaande gegevens. In mijn pubertijd had ik heel andere valkuilen dan nu op mijn 35ste. Deze horen bij mij persoonlijk, niemand met autisme is hetzelfde. Daardoor kijk ik nu anders naar de DSM5, een handboek dat wordt gebruikt in de psychiatrie. Een nuttige basis, maar een model dekt nooit helemaal de lading. Zeker bij dubbele diagnoses of een verstandelijke beperking helpt het niet om jezelf te vergelijken met de DSM of andere mensen. Ik ben benieuwd hoelang de DSM in de huidige vorm nog zal bestaan. Diagnose moeten persoonlijker worden, want iedereen is uniek. Mensen kunnen zo ook gerichter worden geholpen: wat heeft iemand werkelijk nodig?

GGZ-traject

Tijdens mijn diagnosetraject werd uitgelegd dat mensen met autisme moeite hebben met non-verbale communicatie. Daardoor ben ik lang onzeker geweest over mijn houding. Ik was bang dat ik verkeerd over zou komen op andere mensen. En nu nog steeds, zes jaar later, is non-verbale communicatie voor mij een thema. Al heb ik er inmiddels wel minder last van. Ik kwam er gaandeweg namelijk achter dat mensen in mijn omgeving helemaal geen moeite hebben met hoe ik overkom. En ik denk dat ik nu zelfverzekerder oog dan tijdens mijn GGZ-traject. Als je beter in je vel zit en minder angst ervaart dan doet dit al een hoop met je non-verbale communicatie, zonder dat je daar bewust je best voor moet doen.

Ervaringsdeskundige in de GGZ Petra strekt haar armen.

Steeds vaker hoor ik dat ik dingen duidelijk kan uitleggen. Hier heb ik mij met de jaren in ontwikkeld. Een spreekbeurt houden of mijn vinger opsteken in de klas om een vraag te stellen vond ik vroeger altijd zo eng en spannend. Ik begreep mezelf toen niet altijd. Dan kan ik ook niet van anderen verwachten dat ze mij begrijpen. Toch hoopte ik wel dat ik werd begrepen. Gelukkig werd ik dat ook wel door bekenden. Maar nieuwe mensen leren kennen en vriendschappen onderhouden waren een uitdaging. Ik was altijd bezig om aardig gevonden te worden door anderen. Hierdoor verloor ik mezelf, want het was voor mij niet duidelijk wie ik was.

Mezelf zijn

Er bestaan tegenwoordig communicatietrainingen voor allerlei verschillende doelgroepen. Ook zijn er steeds meer trainingen om erachter te komen waar je energie van krijgt. Zelf help ik graag andere mensen, heb ik voldoende duidelijkheid nodig in mijn leven en toch ook behoefte aan ruimte voor het onvoorspelbare. Ik kwam er namelijk achter dat ik het meest groei als ik in het diepe spring. Ook werd me duidelijk dat je zowel last kunt hebben van onder- als overprikkeling. Lange tijd snapte ik niet hoe ik met de diagnose autisme volhield om bijna wekelijks naar feesten met harde muziek en discolichten te gaan. Op basis van de DSM klopte dit niet. Maar op een of andere manier had ik die prikkels nodig en gaf de muziek me positieve energie. Ik was daar even volledig uit mijn hoofd. Mezelf zijn en mijn eigen beleving hebben mij uiteindelijk meer duidelijkheid gegeven dan de DSM over wat voor mij wel en niet werkt.

Vipassana 10-daagse

Net voordat ik begon met mijn opleiding tot ervaringsdeskundige heb ik aan iets bijzonders meegedaan. Doordat ik een meditatie bij een monnik had gevolgd, kwam ik de Vipassana 10-daagse tegen. Een soort stilteretraite is dat. Om 04:00 ’s ochtends ging de gong om op te staan. Vervolgens mediteerden we circa tien uur per dag. Pas op de laatste dag mochten we weer praten. Ook schrijven, lezen, oogcontact maken en andere vormen van afleiding mochten niet. In eerste instantie voelde ik veel weerstand om deel te nemen aan deze cursus. Waarom moest het tien dagen duren? Maar wat me aansprak is de zuiverheid ervan. Voor de cursus betaal je een vrijwillige bijdrage. Eten en overnachting worden allemaal netjes geregeld. En ik heb zulke mooie en waardevolle lessen geleerd over focus en loslaten. Nooit eerder in mijn leven heb ik zo’n diepe ontspanning ervaren.

Ervaringsdeskundige in de GGZ Petra lacht.

Zelfreflectie is belangrijk bij het aangaan van deze uitdaging. Mijn focus lag de eerste drie dagen op volhouden. Daarna veranderde dat. Ik wilde graag ervaren wat deze techniek mij zou opleveren. Er was vast een goede reden dat we daar tien dagen moesten zitten. En dat bleek inderdaad zo te zijn. Alle geleerde lessen neem ik mee in mijn zakelijke en privéleven. Vroeger moest ik niets hebben van mediteren en vond ik een goede ademhaling maar onzin. Inmiddels weet ik uit ervaring hoe goed het is om zo’n zes à tien keer adem te halen per minuut.

Diepe ontspanning is essentieel, voor mij althans, om informatie en prikkels te verwerken. Hier dagelijks voldoende aandacht aan besteden zorgt ervoor dat ik minder vaak pieker of afwijk van mijn planning. En daardoor houd ik voldoende tijd over op een dag. Mijn doel is om deze focus vast te houden en niet in oude patronen terug te vallen.

Volg Petra

Facebook: www.facebook.com/KIJKMA

Instagram: www.instagram.com/petra.palstra