Gastblog: Maak mentale gezondheid bespreekbaar #ikbenOpen

Joeri Sterringa en Leonie Burggraaf weten uit persoonlijke ervaring maar al te goed hoe moeilijk het kan zijn om jezelf staande te houden als je vecht tegen psychische klachten. Daarom pleiten ze voor meer aandacht voor mentale gezondheid en meer openheid. Vandaag lanceren zij in samenwerking met YMCA Nederland de campagne #ikbenOpen. In deze gastblog vertelt Joeri over de reis naar dit moment, die ongeveer een jaar geleden begon.

Sluier van schaamte

Open zijn over je eigen psyche is makkelijker gezegd dan gedaan. Dat ervaren veel mensen. Een veel gehoorde opmerking is: “Het is makkelijker om je arm te breken omdat deze verwonding zichtbaar is. Ook is je arm hersteld na 6 weken gips.” Om mentale gezondheid hangt vaak een sluier van schaamte en onbegrip. In Nederland geeft 1 op de 5 jongeren aan last te hebben van psychische klachten.

Toch is het bijzonder dat we allemaal worden geboren met een mentale en fysieke gezondheid. Dat we gemakkelijker praten over fysieke klachten en ook op dagelijkse basis vaker investeren in fysieke gezondheid door voeding en sporten. Het is dan toch ‘gek’ dat wanneer we het hebben over onze mentale gezondheid, we ons daarover schamen? Laat staan dat je yoga of mindfulness gaat doen om je mentaal beter te voelen.

De ontmoeting

Het is september 2018 als wij, Leonie (depressie) en ik (PTSS en een depressie), ons aanmelden als ambassadeur van de stichting Samen Sterk Zonder Stigma. Beide gemotiveerd om ons in te zetten en mentale gezondheid en de daaraan verbonden kwetsbaarheid bespreekbaar te maken. Na de eerste kennismaking was er direct een klik en wij zijn beide ook aangenomen als ambassadeur.

Enkele weken later werd ik benaderd door Leonie. Ze was gevraagd door Robèrt van YMCA Nederland. Hij was een oud docent van de dramatherapie die Leonie heeft afgerond en had via haar platform een blog van haar gelezen. In deze blog was ze heel open over haar mentale gezondheid en vooral wat er niet goed ging op dat moment. Naar aanleiding van die blog is het contact ontstaan en het idee om de succesvolle campagne #Iamwhole van YMCA Engeland & Wales naar Nederland te halen.

De campagne heeft als doel om mentale gezondheid, en dan vooral voor jongeren, bespreekbaar te maken. Dit doen zij door ieder jaar op 10 oktober (Wereld Mental Health Day) de #iamwhole campagne te lanceren. Het gehele jaar door is #iamwhole actief en ondertussen uitgebreid met een eigen boekenclub en concert.

#IkbenOpen

Leonie stond op de wachtlijst van de GGZ en moest daarnaast vrijwillige werkzaamheden oppakken van de bedrijfsarts. Doordat de werkzaamheden vooral thuis konden worden uitgevoerd kwam #IkbenOpen op het perfecte moment. Direct heeft zij contact met mij opgenomen met de vraag of ik samen met haar #IkbenOpen wilde opstarten en ik zei direct: Ja!

Het leek mij fantastisch om hieraan mee te werken. Op de eerste afspraak die wij hadden, in november 2018, prikten we een lanceringsdatum: 10 oktober 2019. Aan ons de grote uitdaging om van #IkbenOpen een vernieuwend concept te maken. Vanuit onze eigen ervaring weten wij hoe moeilijk het is om jezelf staande te houden. Tegenwoordig is dat bijna vanzelfsprekend, want de wachtlijsten duren vaak maanden. Daar tegenover stond dat wij door het onderzoeken van de markt pas realiseerde hoeveel expertise, kennis en praktische mogelijkheden er zijn om te investeren in mentale gezondheid, maar ook om begeleiding of hulp te ontvangen. Daar is het idee van een collectief ontstaan.

Aan de slag

Voorzichtig zijn we de eerste spelers in de markt gaan benaderen en het bleek inderdaad een vernieuwend en welkom concept. Want door krachten te bundelen en juist de samenwerking aan te gaan kunnen wij mensen sneller van A naar B begeleiden en daarbij gebruik maken van de bestaande experts uit de markt. Zo ontstond een win-win situatie. Wat begon met een doelstelling van 10 deelnemende partners is uitgegroeid naar een actuele stand van ruim 70 partners begin oktober. We hebben zelfs via ons platform al de eerste mensen mogen doorverwijzen naar aanleiding van hun (hulp)vraag.

Prestatiemaatschappij

Een belangrijk en veel besproken thema is social media en dan vooral ‘het perfecte plaatje’ en de hoge eisen die wij aan onszelf stellen als maatschappij. We zien steeds vaker account perfect gestileerd en gefilterd. Het is een etalage geworden waar mensen zichzelf bijna verkopen en hopen op bevestiging en erkenning dat ze voldoen aan de maatschappelijke (ongeschreven) normen.

De momenten en dagen dat we de maatschappelijke norm niet halen worden dan vaak ook bewust niet gedeeld. Want in de prestatiemaatschappij moeten we presteren en falen is gewoon geen optie. Hoe makkelijk met social media, want dan laat je dat gedeelte toch gewoon weg.

De campagne

Naast het digitaal platform van #IkbenOpen waar we dus vraag en aanbod bij elkaar willen brengen en het investeren in mentale gezondheid willen aanmoedigen, lanceren wij donderdag 10 oktober de campagne #IkbenOpen. Maar ook hierin hadden wij de vraag: Wat maakt ons vernieuwend? Eigenlijk was het antwoord vrij eenvoudig, namelijk een collectieve social media challenge. Met het idee dat we juist op social media de beweging opgang willen brengen en laagdrempelig en leuke manier mentale gezondheid onder de aandacht willen brengen en zo bewustwording creëren.

Alle deelnemende partners delen op 10 oktober massaal online de challenge om op die manier de #IkbenOpen beweging te starten. Met als doel preventief eerder mensen te bereiken en via ons platform te faciliteren in gedragsverandering en door te verwijzen naar de experts uit het werkveld.

Doe je mee?

Wij hopen dat de campagne #ikbenOpen vanaf 10 oktober maximaal gedeeld gaat worden en we samen Nederland in het teken zetten van mentale gezondheid en bespreekbaarheid.

Wij hopen dat er op zoveel mogelijk plekken zoals sport/studentenverenigingen, scholen, kinderopvang en op je werk mentale gezondheid net zo geaccepteerd en bespreekbaar is al je mentale gezondheid. Ons doel is niet dat iedereen elkaar gaat begrijpen, maar wel dat we begrip voor elkaar kunnen opbrengen als iemand aangeeft psychische klachten te hebben of ervaren.

We gaan ervoor!

Ik werk zelf bij de politie in Amsterdam en ik heb zelf ervaren hoe lastig het is om vanuit eenzaamheid en schaamte die drempel over te moeten stappen. Juist doordat ik nu open ben over mijn psychische klachten is het bespreekbaar zonder dat collega’s oordelen.

Vele stellen de vraag: Stopt #ikbenOpen na 10 oktober? Natuurlijk niet! Dit is het begin van een verandering die onomkeerbaar is. Als je alleen al weet dat ongeveer één miljoen mensen in Nederland lijden aan een depressie. En depressie een onderdeel is van de totale problematiek en dan hebben we het nog niet eens over angststoornissen, burn-outs, negatief zelfbeeld, eetstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en ga zo maar door.

Veel mensen vechten in stilte thuis of achter een symbolisch masker. Het wordt tijd dat mentale gezondheid openlijk bespreekbaar wordt en we door het gesprek aan te gaan begrip en acceptatie creëren.

Samen maken we het verschil en samen maken we mentale gezondheid bespreekbaar.

Joeri Sterringa

Projectleider #ikbenOpen